تبلیغات
دلشدگان 110 - قطب‌الموحدین میرزا عبدالحسین ذوالریاستین، مونس‌علیشاه

قطب‌الموحدین میرزا عبدالحسین ذوالریاستین، مونس‌علیشاه

 

        حضرت سلطان السالكین و برهان العارفین حاج میرزا عبد الحسین نعمت‌اللهی الشهیر به ذوالریاستین متخلص به مونس در طریقت ملقب به مونسعلیشاه در ربیع الاول سال 1290 هجری شب میلاد حضرت رسول (ص) از عالم غیب به عرصه وجود قدم گذارد.
       اصل و نسب
       والد ماجد ایشان حضرت زبدةالواصلین آقای حاج علی آقا ذوالریاستین (وفا علیشاه) فرزند حضرت قطب الوحدین و ملجاء السالكین آقای حاج آقا محمد منور علیشاه بود و از طرف مادر نسب به حضرت قطب العرفاء المشامخین حاجی میرزا كوچك ملقب به نایب الصدر (رحمتعلیشاه) می‌رساند.
       تحصیلات
       حضرتش در
7 سالگی به مدرسه رفته، در 9 سالگی به اراده پدر بزرگوار به آموزگار خصوصی آقا سید محمد نبی كربالی سپرده شد، در 16 سالگی مقدمات فارسی و عربی و صرف و نحو و پاره‌ای از فقه و اصول را از دانشمند مزبور فرا گرفت.
       بیان و منطق را از حكیم نصرالله در مدرسه منصوریه، حكمت ریاضی و قسمتی از هیئت، حساب، فیزیك، شیمی و جبر را نزد میرزا عبدالله رحمت پسر زاده وصال (خاله زاده معظم له) و حكمت الهی را از آقا میرزا آقای جهرمی و آقا میرزا محمد هادی شاگرد حكیم نامبرده و شرح فصوص‌الحكم و غیره را از شیخ حسین سبزواری شاگرد مرحوم حاج ملا هادی سبزواری و شیخ المحققین اصطهباناتی و مكاسب و طهارت و ریاضی را از مرحوم آقا شیخ محمد باقر اصطهباناتی (شهید رابع) و حاج میرزا عبدالباقی و علم تجوید را از حاج شیخ عبدالنبی شیرازی و علم تفسیر و لمعه و بیشتر تعلیمات دینی را از حضرت قطب العارفین حاج علی آقا (وفا علیشاه) طاب ثراه و مرحوم آیةالله العظمی آقای شیخ جعفر محلاتی بیاموخت.
       پس از اتمام حكمت نظری برای استفاضه از معارف و حقایق الهی در خدمت پدر والاگهر خود به مجاهدات نفسانی و سیر مراتب سلوك مشغول شد، در طول زندگانی چندین اربعین در مشهد مقدس و شیراز موفق گردید. در هفتم اربعین كه به امر والد ارجمند خود به سن چهل سالگی در تكیه حافظیه شیراز معتكف بود و به مضمون من اخلص لله اربعین صباحاً جرت ینابیع الحكمة من قلبه علی لسانه(كسی كه چهل بامداد را برای خدا خالص كند چشمه های حكمت از دلش بر زبانش جاری می‌شود) شاهد مقصود پرده‌های تو در توی تعیّنات را از چهره دلارای خود به كناری افكند و دریای دل بی كرانه حضرتش كه به اقیانوس موّاج حقایق پیوست داشت تلاطم و جنبیدن گرفت، چنانكه پس از ظهور تجلیات بوارق الهیه و شوارق ذاتیه از شوق و مستی ترجیع‌بندی به نام وفائیه از زبان مباركش جاری گشت كه مطلع بند اول آن این است:

 ای تو پیدا تر از همه پیدا               وی تو پنهان ز چشم هر بینا

       خدمات فرهنگی و اجتماعی
       از خدمات آن یگانه رادمرد بزرگ دینی و اجتماعی آن است كه در بدو ندای مشروطیت در ظلّ ظلیل پدر والاگهر خویش از نظر خدمت به دین و كشور اسلامی به تاسیس انجمن‌های اسلامی و انصار و عهده‌داری ریاست آنها كه قاطبهُ علمای اعلام و تجار و اصناف عضویت داشتند اقدام و سپس به تاسیس مدرسه مسعودیه (
1325 هجری قمری) و ایجاد مطبعه پارس و انتشار روزنامه وزین احیا (1330 هجری قمری) به مدیریت خود قیام و مردم فارس بلكه عموم ایرانیان را به حقوق حقه ملی آگاه و موجبات بیداری جامعه را به همت مردانه و فداكاری مخصوص از هر حیث فراهم نمود.
       با توجه به موقعیت و مراتب قدرت كه در آن زمان به ارباب سلطه و نفوذ و زمامداران وقت اختصاص و انحصار داشت عملی فوق العاده و خارج از حدود استعداد افراد عادی بود.
       مقام
       بعد از فوت مولانا سید اسمعیل اجاق صادقعلیشاه كرمانشاهی جانشین پدر بزرگوار، پس از چند سال مقام شیخیت، در سال
1340 هجری قمری به امر معظم له اخوان سلسله علیه نعمةاللهیه رضویه مصطفویه الهیه را به پیشوایی خود مفتخر ساختند.
       سفر
       در سال
1318 هجری قمری همراه حضرت وفا علیشاه والد ماجد، و به سال 1340 هجری قمری به تنهایی به مكه معظمه مشرف گردید.
       در سفر اول كتاب انیس‌المهاجرین را كه مشتمل بر دقایق حقایق و عوالم ملكوتی و الهی است به خامه گهر بار خود مرقوم فرمود.
       در حدود سال
1308 هجری شمسی بر حسب تقاضای جمعی از اخوان تهران از شیراز به مركز تشریف آورد و محل اقامت رسمی خود را در تهران انتخاب فرمود.
       علاوه بر این حضرتش دفعات بسیار در اكثر نقاط ایران و عراق عرب مسافرت و در هر جا كه نزول اجلال می‌فرمود سوختگانی را به نَفَسِ گرم و آتشین خود مشتعل و مردگان را به دم روح القدسی حیات نوینی می‌بخشید.
       تالیفات
       كتب زیر را به سرمایه شخصی خود طبع و در دسترس طالبان قرار داد:
       مصباح الهدایه و مفتاح الكفایه تالیف عزالدین محمود كاشانی به تصحیح و مقدمه آقای جلال همائی، استاد محترم دانشگاه تهران.
       مرآت الحق تاُلیف حاج محمد جعفر كبودر آهنگی (مجذوبعلیشاه).
       مراحل السالكین.
       پاره‌ای از رسائل شاه نعمت‌الله ولی (قدس سرّه).
       از این گذشته آثار عدیده از جنابش به یادگار مانده است به شرح زیر :
       مونس السالكین.
       دلیل السالكین، تالیف
1334 هجری قمری.
       برهان السالكین، تالیف
1352 هجری قمری.
       رساله جبر و تفویض، تالیف
1341 هجری قمری.
       رساله كشفیه، تالیف
1349 هجری قمری.
       رساله نجات از شبهات، تالیف
1340  هجری قمری.
       حواشی بر مثنوی ملای رومی علیه الرحمه.
       رساله ادریسیه، تالیف
1340 هجری قمری.
       تاریخ حب الوطن منظومه در سه جلد.
       رساله روحیه.
       رساله طول عمر، تالیف
1314 شمسی.
       انیس المهاجرین و مونس المسافرین.
       جلد اول دیوان مونس كه در زمان حیات فقید سعید وسیله اینجانب جمع آوری و تنظیم و منتشر شد.
       جلد دوم دیوان مونس.
       اشعار حضرتش از غزل و تضمین و قصیده و غیره علاوه بر دقایق عرفانی دارای حلاوت و تازگی خاصی است كه در اشعار گویندگان عرفانی اخیر كمتر نظیر دارد.
       در شعر "مونس" تخلص می‌فرمود، اینك برای نمونه دو غزل را در زیر نقل می‌كنیم:

كفر و دین
كفر و دین در بر عشاق نكو كار یكی است                      كعبه و بتكــده و سبحـه و زنّــار یكــی است
اگـر از دیــده تحقیق بــه عــالم نگــری                      عشق و معشوقه و عاشق دل و دلدار یكی است
تا كه در میكــده من پــای نهادم دیــدم                      اهل آنجا همه مست مــی و هوشیار یكی است
گرچه ذرات جهــان جملـه اناالحق گویند                      لیك از آن جمله گــرفتارِ سرِ دار یكــی است
ما همه چون نی و تو خود همه دم نایی ما                      چون حقیقت نگـری این همه گفتار یكی است
آفتــاب رخ او تــافت بــه مــرآت قلــوب                      مختلف گرچــه نمــاید همه انــوار یكی است
با همه خلــق جهــان صلحم و اندر بر من                      جور اغیــار و ســرِ مرحمت یــار یكــی است 
مختلف گرچــه بـود درد مــن و درمانش                      خوش دلم زانكه طبیبم یك و عطار یكی است
پیش نا اهل نهــان كـن سخن حق مونس                      كه برِ او خــزف و گوهــر شهــوار یكــی است

گفتم بچشم
گفت شیـخ ره مگــیر از دل نظــر گفتم بچشم                      گفت حــق را طــالبی بر مـن نگر گفتم بچشم
گفتمش وصــل حقم ممكن شــود در راه فقـر؟                     گفت گــر دوزی ز غیــر او نظـــر گفتم بچشم
گفتمش حیف است پـای خود نهی برروی خاك                     گفت برگــو دانی ار جــای دگـر گفتم به چشم
گفت اگــر خواهــی شــود  چشم تو بینــای اله                     خــاك راهم را نما كحــل بصــر گفتــم بچشم 
گفت شرط دیگــری بــاشد برای وصــل دوست                     آنكــه از زاری نمــایی دیــده تــر گفتم بچشم 
گفت شرط است آنكه تا گردی مراقب روز و شب                     چشم خود را حلقه‌سان دوزی به در گفتم بچشم 
حــاصل ای مونس بقــا خــواهی فنــا باید فنــا                    در وفــا شو نیست وز هستی گــذر گفتم بچشم